„Przeszłość — Przyszłości” Międzynarodowa Konferencja Naukowa

Podsumowanie Konferencji

200 LAT MUZYCZNEJ ALMA MATER
Międzynarodowa Konferencja Naukowa
z oka­zji Jubileuszu 200-lecia Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina
„PRZESZŁOŚĆ – PRZYSZŁOŚCI”
WKŁAD WARSZAWSKIEJ UCZELNI MUZYCZNEJ DO EUROPEJSKIEJ KULTURY

Kończący się rok aka­de­micki 2010/2011 był dla Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina rokiem szcze­gól­nym. Zakończenie obcho­dów dwu­set­nej rocz­nicy uro­dzin Patrona uczelni zbie­gło się w cza­sie z Jubileuszem 200-lecia Uniwersytetu.

Ukoronowaniem obcho­dów stała się, zor­ga­ni­zo­wana w dniach 2–4 czerwca 2011 pod hono­ro­wym patro­na­tem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Przeszłość – Przyszłości” Wkład war­szaw­skiej uczelni muzycz­nej do euro­pej­skiej kultury.

Konferencji towa­rzy­szyła wystawa „Fryderyk Chopin, absol­went war­szaw­skiej muzycz­nej Alma Mater”. Jej pomy­sło­daw­czy­nią i wyko­naw­czy­nią była kustosz Zofia Olszewska-Bajera.

Uroczyste otwar­cie Konferencji miało cha­rak­ter szcze­gólny, wska­zy­wało bowiem na współ­ist­nie­nie dwóch, nie­zwy­kle istot­nych dla funk­cjo­no­wa­nia Uniwersytetu Muzycznego dzie­dzin – nauki i sztuki. Po wystą­pie­niach JM Rektora UMFC prof. Stanisława Moryto i prof. dr hab. Jagny Dankowskiej, Prorektora UMFC ds. Studenckich i Kontaktów Zagranicznych wykład inau­gu­ra­cyjny poświę­cony wza­jem­nym rela­cjom mię­dzy Konserwatorium a Królewskim Uniwersytetem Warszawskim w latach 1821–1830 wygło­siła prof. dr hab. Zofia Helman.

Po wykła­dzie zabrzmiała muzyka – na kon­cer­cie kame­ral­nym „Józef Elsner i jego ucznio­wie” zapre­zen­to­wano: Sonatę D-dur na skrzypce i for­te­pian Józefa Elsnera, pierw­szą część Kwartetu smycz­ko­wego Es-dur Józefa Stefaniego (pra­pre­miera utworu), Adagio z Tria for­te­pia­no­wego g-moll op. 8 Fryderyka Chopina (wer­sja na altówkę, wio­lon­czelę i for­te­pian), Elegię i Finał z Sekstetu smycz­ko­wego Es-dur op. 39 Ignacego Feliksa Dobrzyńskiego oraz Grande Quintour pour piano, vio­lon, alto, vio­lon­cello & con­tra­basse op. 17 (Romanza, Finale) Józefa Nowakowskiego.

Wykonawcami kon­certu byli: Jerzy Sterczyński (for­te­pian), Andrzej Gębski i Wojciech Proniewicz (skrzypce), Grzegorz Chmielewski (altówka), Elżbieta Piwkowska-Wróbel i Andrzej Wróbel (wio­lon­czela), Radosław Nur (kontrabas).

Debatę otwo­rzyła, peł­niąca funk­cję kie­row­nika nauko­wego Konferencji, prof. dr Mieczysława Demska-Trębacz. Dziękując gościom i uczest­ni­kom obrad za przy­ję­cie zapro­sze­nia,  nawią­zała do zapi­sa­nego w tytule motta „Przeszłość przy­szło­ści”: „Dzieje war­szaw­skiej uczelni wpi­sane są w histo­rię naszego kraju i nazna­czone losami pol­skiej wspól­noty naro­do­wej. Myśleniu o jutrze zawsze towa­rzy­szyła potrzeba pozna­nia dnia wczo­raj­szego. Wszak histo­ria jest fun­da­men­tem i skarb­nicą doświad­czeń; bez niej nie jest łatwe pro­jek­to­wa­nie i budo­wa­nie przyszłości”.

Pierwszy dzień obrad poświę­cony był dzie­dzic­twu war­szaw­skiej uczelni muzycz­nej. Obradom tym prze­wod­ni­czył Prorektor ds. nauki UMFC, ks. prof. dr Kazimierz Szymonik. W zało­że­niach pro­gra­mo­wych Konferencji czy­tamy: „U pod­staw toż­sa­mo­ści war­szaw­skiej uczelni, a zara­zem jej otwar­to­ści i sta­łego wpi­sy­wa­nia się w nurt prze­mian kul­tury euro­pej­skiej i świa­to­wej, legły osią­gnię­cia wielu poko­leń twór­ców muzyki, kom­po­zy­to­rów, wyko­naw­ców, nauczy­cieli, teo­re­ty­ków, zarówno tych obec­nych w kraju, jak i tych, któ­rzy swoją karierę arty­styczną reali­zo­wali w innej euro­pej­skiej rze­czy­wi­sto­ści”. Magdalena Dziadek (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) pod­dała ana­li­zie poli­tykę kadrową dzia­ła­ją­cego w latach 1861–1914 Instytutu Muzycznego Warszawskiego oraz Państwowego Konserwatorium Muzycznego cza­sów mię­dzy­woj­nia. Wojciech Jankowski wygło­sił refe­rat pt. Zmiany struk­tury uczelni war­szaw­skiej w mię­dzy­na­ro­do­wej per­spek­ty­wie porów­naw­czej. Małgorzata Komorowska poświę­ciła swe wystą­pie­nie pol­skiej sztuce wokal­nej. Przywołała syl­wetki i doko­na­nia wielu śpie­wa­ków i peda­go­gów dzia­ła­ją­cych w sto­łecz­nym ośrodku edu­ka­cyj­nym od momentu jego powsta­nia aż po dzień dzisiejszy.

Tematem refe­ratu Marii Szraiber (UMFC) była Polska tra­dy­cja pia­ni­styczna w histo­rii war­szaw­skiej uczelni muzycz­nej. Referentka przy­wo­łała naj­bar­dziej zna­czące postaci wybit­nych arty­stów zasłu­żo­nych dla powsta­nia sil­nego ośrodka pia­ni­stycz­nego w Warszawie. Stanisław Dąbek (UMFC) przed­sta­wił Litanie Ostrobramskie Stanisława Moniuszki w kon­tek­ście euro­pej­skiej muzyki reli­gij­nej, Wojciech Nowik poświę­cił zaś swoje wystą­pie­nie Józefowi Hofmannowi, hono­ro­wemu pro­fe­so­rowi Konserwatorium w Warszawie, arty­ście uzna­nemu za jed­nego z naj­wy­bit­niej­szych pia­ni­stów pierw­szej połowy ubie­głego stulecia.

W ciągu dwóch kolej­nych dni roz­wa­żano rela­cje mię­dzy uczel­nią sto­łeczną a euro­pej­skimi i pol­skimi ośrod­kami kształ­ce­nia muzycz­nego. Ukazano wza­jemne związki per­so­nalne, przed­sta­wiono syl­wetki absol­wen­tów, peda­go­gów, a także arty­stów pozy­ska­nych dla war­szaw­skiej uczelni z innych pla­có­wek edu­ka­cji muzycz­nej. Na zapro­sze­nie do udziału w Konferencji odpo­wie­dzieli refe­renci repre­zen­tu­jący ośrodki zarówno kra­jowe jak i europejskie.

Cykl refe­ra­tów przed­sta­wio­nych przez gości zagra­nicz­nych otwo­rzył pro­rek­tor Państwowego Moskiewskiego Konserwatorium im. Piotra Czajkowskiego, Konstantin W. Zenkin. W swym wystą­pie­niu, zaty­tu­ło­wa­nym Z histo­rii polsko-rosyjskich związ­ków muzycz­nych. Warszawski Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina i Moskiewskie Konserwatorium Państwowe im. Piotra Czajkowskiego, nawią­zał m.in. do dzia­łal­no­ści tych absol­wen­tów war­szaw­skiej uczelni, któ­rzy odci­snęli zna­czące piętno na rosyj­skiej kul­tu­rze muzycz­nej. Helmut Loos (Instytut Muzykologii Uniwersytetu Lipskiego) mówił o Europejskim prze­sła­niu lip­skiej muzy­ko­lo­gii w póź­nym XIX i wcze­snym XX stu­le­ciu. Tę część obrad, pro­wa­dzoną przez Dziekana Wydziału Fortepianu, Klawesynu i Organów UMFC prof. Jerzego Sterczyńskiego, zamknął refe­rat Luby Kijanowskiej (Narodowa Państwowa Akademia Muzyczna we Lwowie) pt. Lwowska peda­go­gika muzyczna wobec Warszawskiego Konserwatorium – zarys historyczny.

Dalszym deba­tom dru­giego dnia Konferencji prze­wod­ni­czył prof. Marcin Błażewicz, Dziekan Wydziału Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki UMFC. Daria Androsowa (Państwowa Akademia Muzyczna im. A.W. Nieżdanowej w Odessie) przed­sta­wiła refe­rat na temat Twórczych kon­tak­tów szkół instru­men­tal­nych, kom­po­zy­tor­skich i muzy­ko­lo­gicz­nych Warszawy i Odessy. Współautorką refe­ratu była Elena Markowa. Wśród oso­bi­sto­ści muzycz­nych Odessy prze­łomu XIX/XX wieku autorki wymie­niają wycho­wan­ków Warszawskiego Instytutu Muzycznego mają­cych zna­czący wpływ na roz­wój ode­skiej edu­ka­cji muzycz­nej; należą do nich m.in. Emil Młynarski i Stanisław Barcewicz. Przywołane zostały także syl­wetki Witolda Maliszewskiego i Karola Szymanowskiego – kom­po­zy­to­rów, któ­rzy swą drogę twór­czą roz­po­częli wła­śnie w Odessie.

Jonas Bruveris (Litewska Akademia Muzyki i Teatru) mówił o związ­kach mię­dzy war­szaw­ską uczel­nią muzyczną a ośrod­kami kul­tury muzycz­nej na Litwie. Wystąpienie Krzysztofa Szyrszenia (Łotew­ska Akademia Kultury w Rydze) miało na celu uka­za­nie podob­nego typu rela­cji mię­dzy Warszawą a łotew­skim śro­do­wi­skiem muzycznym.

Szábolcs Esztényi, zna­ko­mity kom­po­zy­tor, pia­ni­sta i impro­wi­za­tor od 40 lat dzia­ła­jący w war­szaw­skiej uczelni, wygło­sił refe­rat zaty­tu­ło­wany Kreatywna peda­go­gika – wza­jemne inspi­ra­cje. Referat miał na celu przed­sta­wie­nie oko­licz­no­ści i uwa­run­ko­wań, które w pierw­szej poło­wie lat osiem­dzie­sią­tych dopro­wa­dziły do nawią­za­nia kon­taktu mery­to­rycz­nego mię­dzy spe­cjal­no­ścią ryt­miki ówcze­snej AMFC a Wolną Szkołą Artystyczną w Pécs na Węgrzech. Drugi dzień obrad zamknął Ðuro Tikvica (Akademia Muzyczna w Zagrzebiu). Przedstawił on refe­rat pt. 90 lat Akademii Muzycznej w Zagrzebiu w świe­tle kon­tak­tów mię­dzy­na­ro­do­wych. Możliwości współ­pracy z UMFC. Wśród poru­sza­nych zagad­nień zna­la­zły się m.in. wza­jemne kon­takty śro­do­wisk muzycz­nych Chorwacji i Polski takie, jak choćby udział Polaków w chor­wac­kim życiu muzycz­nym (dzia­łal­ność Ludomira Michała Rogowskiego).

Ostatni dzień Konferencji prze­biegł pod hasłem: Związki uczelni war­szaw­skiej z pol­skimi ośrod­kami edu­ka­cji muzycz­nej. Obradom prze­wod­ni­czyła Prorektor ds. Studenckich i Współpracy z Zagranicą UMFC, prof. dr hab. Jagna Dankowska. O współ­pracy uczelni muzycz­nych na linii Warszawa – Gdańsk mówiła Danuta Szlagowska). Anna Nowak wygło­siła refe­rat pt. Bydgosko-warszawskie muzyczne migra­cje i oddzia­ły­wa­nia, Krystyna Juszyńska pod­dała zaś ana­li­zie rela­cje mię­dzy war­szaw­ską uczel­nią muzyczną a łódz­kim ośrod­kiem kształ­ce­nia muzycznego.

W zakoń­cze­niu obrad poja­wiły się dwa refe­raty zapre­zen­to­wane przez przed­sta­wi­cielki ośrodka war­szaw­skiego. Walentyna Węgrzyn-Klisowska mówiła o wro­cław­skich latach dzia­łal­no­ści Kazimierza Wiłkomirskiego, Katarzyna Szymańska-Stułka zapo­znała uczest­ni­ków Konferencji z euro­pej­skimi dro­gami wycho­wan­ków UMFC.

Międzynarodową Konferencję Naukową zakoń­czyło wystą­pie­nie Prorektora UMFC ds. arty­stycz­nych prof. Romana Lasockiego, który doko­nał uro­czy­stego zamknię­cia obrad.

Dwa stu­le­cia – to świa­dec­two trwa­ło­ści uczelni, choć wyda­rze­nia i prze­łomy histo­ryczne sta­no­wią w jej dzie­jach stale obecny skład­nik. Działalność war­szaw­skiej szkoły muzycz­nej pod­le­gała wszakże losom narodu – spo­łe­czeń­stwa jako pod­miotu zbio­ro­wego. Kontynuacja dzie­dzic­twa i myśl o przy­szło­ści uczelni, tro­ska o losy muzyki pol­skiej – to idee, które wyty­czone przez zało­ży­cieli szkoły, uło­żyły się w nie­prze­rwaną linię: pomimo prze­ciw­no­ści losu, za sprawą wła­snej siły napę­do­wej, uczel­nia trwa do dzi­siaj” [z zało­żeń pro­gra­mo­wych Konferencji]. Trzydniowa debata naukowa potwier­dziła zna­cze­nie dzie­dzic­twa war­szaw­skiej uczelni oraz potrzebę prze­ka­zy­wa­nia „prze­szło­ści przyszłości”.

dr Małgorzata Waszak

Program-200-UMFC-1 © 2011 . All rights reserved.
Program-200-UMFC-2